Asociacion Herpetoloxica Galega

Nin chove nin fai calor

2012-02-16T21:21:00.002+01:00

Pois iso, atopamonos nunha situacion rara, na que nin choveu o que deberia nen arranca a primaveira, que xa lle vai tocando.
Hoxe nunha visita as Ribeiras do Louro todo moi triste, o que deberia ter sido un fervedoiro de cagados de sapo comun convertiuse en 4 cagados illados no medio das barreiras..

Herpetoloxicamente pouco mais, media ducia de Podarcis cheas de lama, e sen movementos.
Un bandiño duns 30 charnecos, primeiros que vexo este inverno. E as primeiras bolboretas do ano.

E parei un momentiño a levantar as ceboliñas da Tritonia, cousa que terei que repetir na primaveira e a finais do veran.

Os efectos do glifosato nos anfibios

2012-01-28T12:23:00.000+01:00

A xente de Aranzadi ven de facer publicos os resultados dos seus estudos do efecto do glifosato, un herbicida usado globalmente, nos anfibios europeos. Estes estudos confirman o que se sospeitaba, que o glifosato ten un efecto negativo na dinamica das suas poboacions.

Critica da AHE ao programa "La Selva en Casa"

2012-01-09T21:59:00.000+01:00

Despois da desgraza do programa na selva asiatica, agora temos que sufrilo en España. Soamente levan 3 programas, pero o nivel e moito peor xa que se lle notan todas as carencias. Sen liarme mais, poño a carta da AHE.

La Asociación Herpetológica Española denuncia el uso sensacionalista y recreativo que se hace de los animales en el programa emitido por la cadena de televisión Cuatro “La Selva en Casa”

La televisión es un medio de comunicación que se caracteriza por su capacidad para transmitir diferentes contenidos masivamente a la sociedad. Por ello, las personas encargadas de la programación de televisión deberían ser responsables de los programas que se emiten, especialmente si se trata de programas con aspiraciones mínimamente educativas.

El acercamiento de la naturaleza a la sociedad mediante la realización y emisión de reportajes o documentales es una actitud de gran valor, al contribuir a educar a una sociedad cada vez más alejada de su entorno natural, que parece empeñada insistentemente en adoptar un punto de vista antropocéntrico y extremadamente utilitarista de su entorno. Así, este acercamiento proporciona conocimientos que quizás de otro modo no estarían al alcance de numerosas personas y favorece el desarrollo de una actitud más respetuosa y sensibilizada hacia la biodiversidad que nos rodea. Sin embargo, no todos los programas que versan sobre la vida silvestre cumplen con estos fines.

Desde el día 25/12/2011 el canal de televisión Cuatro emite un nuevo programa titulado “La Selva en Casa”. A juzgar por los dos episodios emitidos hasta el momento, este programa ignora cualquier finalidad educativa ya que, hasta donde se ha podido comprobar, no presenta una estructura clara ni responde a una temática concreta, pareciendo ser una amalgama de imágenes grabadas en distintas localidades de nuestra geografía. Además, la información sobre nuestra fauna es extremadamente escasa (con lo que recae todo el protagonismo sobre el presentador) y, lo que es más grave, errónea en algunos casos. Afirmaciones como que la especie Vipera seoanei se encuentra fundamentalmente en Cantabria (cuando se distribuye por toda la Cordillera Cantábrica, Galicia y oeste de Zamora, alcanzando incluso el noroeste de Navarra) y habita cuevas (cuando ocupa una gran variedad de medios arbustivos), que el urodelo Salamandra salamandra “echa bebés chiquititos” (ignorando por completo las poblaciones ovovivíparas, cuyas larvas sí sufren el proceso de metamorfosis), vive en rocas pegadas a ríos o estanques (cuando su capacidad de dispersión es notable) y es tratada por los agricultores “como si fueran princesas” (cuando tradicionalmente tanto los agricultores como los pastores han matado con saña tanto a las larvas como a los adultos de S. salamandra por considerarlos venenosos), que se puede identificar una especie de víbora por cómo ataca, que una subespecie de víbora es “víbora seoanei que vive en una cueva”, que las serpientes “ven, oyen y todo por la lengua” (cuando sólo es exclusivamente un órgano quimiorreceptor), que las víboras “van por lo que es el calor” (aún aceptando que esta afirmación pueda tener base, pierde toda la razón cuando lo que se está haciendo es acosar un ejemplar con la empuñadura de un gancho para manipular ofidios), que las serpientes dislocan la mandíbula para ingerir sus presas (ignorando por completo las complejas modificaciones que ha sufrido el cráneo y la mandíbula de los ofidios a lo largo de su historia evolutiva) o que los dientes de las víboras se mueven alternativamente de manera independiente son sólo algunos ejemplos de esos casos de información errónea que se pueden encontrar en los dos episodios de “La Selva en Casa” emitidos hasta la fecha y que, por inocentes que puedan parecer, tienen graves consecuencias al confundir a los espectadores y al contribuir a fijar mitos en la sociedad.

Aunque sería una ingenuidad asumir que los programas sobre la naturaleza se graban directamente en el medio natural sin ninguna manipulación, ello no exime de que las especies o los comportamientos objetos de la grabación correspondan a especies presentes en el área geográfica donde el programa se localiza o a comportamientos que se puedan encontrar en la naturaleza. En este sentido, el programa “La Selva en Casa” representa un fraude al espectador, ya que en el segundo episodio emitido se intenta describir algunas características de la víbora hocicuda, Vipera latastei, especie distribuida por casi toda la Península Ibérica (excepto en su extremo septentrional) y norte de África, cuando las imágenes muestran un ejemplar (macho, no hembra, como dice el presentador) de víbora cornuda, Vipera ammodytes, distribuida desde el sur de Austria y noreste de Italia hasta los Balcanes y claramente diferenciable de V. latastei por presentar un apéndice sobre el hocico dirigido hacia delante y formado por más de siete escamas apicales. Junto a la evidente falta de ética que el uso de una especie no autóctona representa y la confusión que ello supone para el espectador, la grabación de un ejemplar de V. ammodytes plantea otras cuestiones: ¿fue el ejemplar objeto de venta legal o ilegal?; ¿cuál es su estado sanitario? (aspecto importante para evitar la transmisión de enfermedades infecciosas); ¿cuenta el equipo responsable del programa con las autorizaciones correspondientes para la posesión y manipulación de una especie exótica y venenosa? Estos aspectos redundan en la falta de ética y de responsabilidad hacia el entorno de la que hace gala el equipo responsable del programa.

Si entre los objetivos de cualquier programa de divulgación se encuentra, junto a proporcionar información objetiva, imbuir a los espectadores de una actitud más educada hacia su entorno, “La Selva en Casa” también fracasa en este sentido. Sólo da pábulo a un presentador que trata a los animales que maneja y que pretende presentar al espectador como objetos de circo en una línea claramente sensacionalista. Además, esta actitud es muy peligrosa, ya que puede hacer que los espectadores adopten una actitud errónea hacia los animales. Debemos tener en cuenta que se trata de organismos vivos, susceptibles de sufrir estrés y enfermedades infecciosas, sin contar que la alteración del hábitat puede ser muy importante a escala local, especialmente si el lugar de la grabación es de dimensiones reducidas (un pequeño arroyo, por ejemplo). Adicionalmente, la actitud que muestra el presentador del programa es maleducada y hostil. Las evidentes faltas de respeto que muestra hacia el resto del equipo de grabación y el uso pródigo e indiscriminado de palabras y expresiones malsonantes hacen que desaparezca por completo no sólo la calidad educativa del programa, sino también la recreativa. Es exasperante, no sólo en relación a la posible audiencia infantil, sino también para cualquier adulto mínimamente educado, escuchar a una persona que continuamente necesita recurrir a términos groseros para reforzar sus opiniones o imponer su criterio.

Por otra parte, el programa presenta una colección privada de animales. No sabemos si el propietario de dicha colección cuenta con los permisos necesarios para mantenerla, ni si las instalaciones cumplen con los requerimientos necesarios para las diferentes especies alojadas. Sin embargo, incluso suponiendo que tanto los aspectos administrativos como las instalaciones estén en orden, la presentación de estas instalaciones puede animar a muchas personas a iniciar colecciones privadas, fomentando el tráfico, legal e ilegal, de especies, con independencia del estado de conservación de sus poblaciones silvestres. Además, estas colecciones, al responder al concepto de colección de animales del siglo XIX, cuando los bestiarios eran tan comunes, desvirtúan el valor que tienen los zoológicos modernos, los cuales están desarrollando valiosos programas para la conservación y recuperación de especies amenazadas, además de tener una clara vocación educativa.

Finalmente, las comunidades autónomas han elaborado una normativa en relación al manejo de fauna silvestre, especialmente en espacios protegidos. Así, cualquier persona que deba manipular vida silvestre debe contar con los preceptivos permisos administrativos. Sin embargo, en ninguna parte durante la emisión de los programas se deja constancia de que las diferentes comunidades autónomas hayan concedido su permiso para la captura y manipulación de las especies presentadas.

Por todo lo expuesto, la Asociación Herpetológica Española denuncia el uso con fines sensacionalistas y lucrativos de los animales realizado en el programa “La Selva en Casa” y exhorta a los responsables de las diferentes cadenas de televisión, y a los de Cuatro en particular, a que presten una cuidadosa atención a la calidad de los contenidos de sus programas actuales y futuros.

Asociación Herpetológica Española

Comenza o 2012

2012-01-04T23:24:00.004+01:00

Despois da papatoria de fin de ano tocou dar unha volta para facer sitio para a comida de aninovo. Tentei de facer unhas tomas mellores das postas de Bufo bufo afectadas polo fungo que vos mostrei nunha entrada anterior.

Podense ver ou intuir os embrions non viables, e as poucas larvas emerxidas sobre os cordons da posta. Nas seguintes imaxes podedes ver as diferencias cunha posta aparentemente normal.

Os cordons teñen unha cor gris branquecina, empezando a romperse, pero sen a capa "peluda" causada polos fungos. E por ultimo unha posta realmente afectada polo fungo, no que a eclosion de larvas foi minima.

Despedindo o 2011

2011-12-30T23:44:00.000+01:00

Hoxe fixemos outra das tradicions do Nadal, subir o Suido a botar unha pateada polos curutos. Non foi coma o ano pasado, cando tivemos que deixar o coche no ultimo pobo e subir camiñando pola nevarada que caera. Desta volta a cousa andivo entre o -1.5ºC cando pasamos polo encoro de Eiras, os 3.5ºC no curuto a case 1000 msnm, sorprendente non?.
Eu fervin cedo, e os poucos xa estaba a quitar roupa, e mais cando saiu o sol e empezou a bater. Ainda asi, a noite debeu de ser boa, e ainda quedaban moitos charcos e pozas xeados, cun bo grosor da capa de xeo.

A maña non deu moito de si, so algunha chasca, nen rastro de herpetos, e case sen movemento de gando.
Antes de marchar botamos unha ollada no rego das samesugas, atopamos unha femia con 4 samesugas, que tiña pinta de ter feito a posta pouco antes polo volumen.

E pouco despois atopamos un pobre macho o que lle estaban a sacar a vida, de xeito literal, tiña alomenos 16 samesugas no seu corpo, e non era dun tamaño grande.

Esperemos que o bisiesto 2012 sexa mellor a nivel persoal, profesional e natural que o 2011, ainda que non ten moita pinta...

Tradicions do nadal

2011-12-25T20:00:00.002+01:00

Hai xente que se baña nun rio xeado ou no mar, xente que se maza a fondo, ou que fai carreiras disfrazado de Papa Noel. A min como estas festas non me chistan moito, parecenme un contrasentido e bastante cinicas, aproveito para facer algunha saida o campo no momento en que a xente anda a durmire ou papare.
Xa facia algun tempo que Jack andaba de volta pola zona, e atopara xa medio cento de sapos espanzurrados, pero non fora quen de atopar nengunha posta. Hoxe con moita mais luz, que axuda, e o nivel de auga baixo, atopei algunhas.

Algunhas xa presentaban os embrions bastante desenrolados, mentras que outras ainda estaban nun estadio menos avanzado.

Pese a estares baixo a auga algunhas das postas xa estaban seriamente afectadas pola accion dun fungo, a Saprolegnia.

Nesta imaxe de detalle podese ver como cambia a apariencia dos ovos afectados polo patoxeno.

O sorprendente foi atopar algunas postas cun extremo viable, e outro extremo afectado polo fungo, comprometende a viabilidade da posta e reducindo o exito reproductivo da especie (a imaxe esta excesivamente saturada para apreciar mellor os detalles).

Viaxe ao sur, remata o traballo.

2011-12-10T12:41:00.001+01:00

O derradeiro dia da viaxe amenceu novamente cuberta de neboa. Adentramonos en zonas de ganderia de toro bravo, que visualmente teñen mellor aspecto que as que visitamos nos dias anteriores con ovino ou porcino.
Nun area recreativa da ruta da trashumancia atopamos unha morea de lixo, como en case todas as zonas que visitamos, e unhas pequenas charquiñas con larvas de pintega.

Posteriormente revisamos a cabeceira do rio no que localizaramos o primeiro Mauremys, que tiña boa pinta pola cobertura de vexetacion,a inda que estaba moi seco e so conservaba auga en pequenas pozas. Atopamos un pintafontes pigmeo, que visto na man si que se diferencia bastante ben do pintafontes verde, as manchas negras son mais pequenas, e ten un fondo branco entre o lombo e o ventre.

Logo revisamos novamente a parte baixa do rio, que daba noxo, contamos un carriño de bebe, dous televisores, un ordenador, infinidade de rodas, e toda canta merda podades imaxinar. Ainda asi atopamos bastantes sapoconchos activos, e unha femia morta. Poderia ter sido afogada, xa que polo visto a xente captura cangrexos con reteles e nasas.

Pola tarde atopamos unha cobra cega o lado dun rego no que novamente atopamos larvas de parteiro e relas adultas. E tamen estaban facendo a posta odonatos, a primeiros de decembro..

Para rematar deixovos unha foto para que vexades que tamaño teñen aqui as colmillejas..

E dez horas de bus despois novamente na casa, con nubes e poalla, menudo troco de tempo..

Viaxe ao sur, dia 4

2011-12-09T10:03:00.001+01:00

O dia amenceu con neboa pero xa avisaba de que mudara o tempo e non facia frio ningun pola mañan ainda que estivo cuberto ata o mediodia. O problema que nos atopamos na meirande parte das zonas foi o uso intensivo da gandeiria, tanto porcos coma ovellas ou cabras. Nalgunhas zonas, pese a disponibilidade de auga e case imposible a presenza de anfibios, xa que a vexetacion e inexistente. Semella que pasaran unha excavadora..
Polo tanto tivemos que ser mais selectivos e buscar aquela zonas con un habitat mais "natural". Achegamonos ata un rio, e xa que a cobertura de vexetacion era mais prometedora botamos unha ollada en profundidade. Rapidamente atopamos un gallipato de bo tamaño baixo unha pedra ben grande e unha rela meridional na vexetacion.

Chegamos a unha curva do rio con boa pinta para sapoconchos, e unha pequena loma con rochas espalladas que prometia, pero non atopamos nada nin arriba nin abaixo, salvo cangrexos. En moitas das pedras aparecian xuntos cangrexos e pequenas ras verdes.

Pola tarde achegamonos de novo o monstruo de Alqueva, no que coma en case calquer sitio sempre hai alguen que planta un observatorio mirando cara ningunha parte..

A diferenza dos encoros galegos que eu coñezo, non que visitamos nesta viaxe son moi pobres en herpetofauna, non se atopan nin ras verdes nas beiras ou baixo pedras. Neste caso foi semellante, ainda que tivemos a sorte de atopar nunha construccion semiderruida un exemplar de esgonzo iberico, e un bo numero de sapos corriqueiros na contorna. A moitos case non se lles distinguia a liña dorsal.

E pouco mais deu de si a tarde, cando xa estaba a caer a noite tivemos a sorte de ver novamente unha lontra os nosos pes, e despediuse o dia co canto dos parteiros e as relas.

Viaxe ao sur, dia3

2011-12-08T17:19:00.001+01:00

O terceiro dia amenceu mais frio, cunha boa xeada no coche, pero a pouco que saiu o sol a temperatura foi subindo. Tivemos a sorte de ver novamente unha lontra a plena luz do dia, nadando polo medio do cauce.

A volta xa facia bastante calor para quedar en camiseta, e puidemos observamos bastantes exemplares de sapoconcho mediterraneo moi tranquilos, e soamente un exemplar de sapoconcho europeo moito mais intranquilo. Coa bridge non se poden sacar fotos decentes..

Pola tarde atopamos un prado enchoupado que tiña moi boa pinta, cun pilon e un pequeno rego. Sorprendentemente non atopamos nin unha larva en ningun dos medios acuaticos, e cando xa estabamos a piques de marchar levantamos un carretillo que estaba metido no medio do rego, e aconteceu a sorpresa, dous gallipatos e un sapiño pinto.

Movendonos de novo cara outra zona, conseguimos acceder a un pequeno rio, ou rivera como lle chaman por ali, e atopamos unha boa concentracion de sapos corriqueiros baixo pedras, pero non son moi bos modelos facendo honra do seu nome.

Polo demais pouco mais que contar, algunhas relas cantando, e moito mastin solto..

Viaxe ao sur, dia 1-2

2011-12-08T00:46:00.001+01:00

Despois dunha viaxe infernal (Vigo-Madrid, Madrid-Toledo, Toledo-Merida, Merida a fin do mundo coñecido..) conseguin estirar as pernas un pouco e ver auga. Ainda que non foi sinxelo, unha das caracteristicas de Extremadura e que a meirande parte do terreo e privado e con valados que chegan mesmo ata o rio, e polo mesmo medio do cauce.
No primeiro que paramos atopamos algun cagado de rela meridional, pero que nos levou un tempo decidir se era un parteiro ou unha rela polo difuminado das liñas oscuras. Non dou tempo a moito mais, xa que fixose noite, e so puidemos escoitar o canto dos parteiros.
No segundo dia visitamos un encoro cheo de pescadores, supoño que tentando de pescar carpas. E atopamos baixo as pedras grandes concentracions de escorpions de auga. Pero nin rastro de anfibios.

Cambiamos de sitio varias veces na procura de anfibios, pero a mañan non foi moi proveitosa, alomenos no tocante a anfibios, pero chegando o Guadiana tivemos a sorte de ver duas aguias peixeiras que poderian ser das reintroducidas no encoro de Alqueva. Nas beiras o Arum italicum (se non estou errado) estaba por todas partes.

Pola tarde tivemos mais sorte, antes de comer localizamos unhas rodeiras con cagados de sapiño pinto, e no cauce atopamos un sapoconcho mediterraneo cunha boa ferida. O rio estaba ben porco, e cheo de Azolla, a verdade e que non tiña moi boa pinta, pero tivemos a sorte de ver pasear unha lontra pola beira, a menos de 50 m das casas do pobo.

A tarde foi un pouco mais productiva, atopamos larvas de pintega nun pequeno rego e un xuvenil de cobra viperina atropelado, alguns cagados de parteiro nunhas pozas con ranunculo e pouco mais. Xa na caida da noite escoitaronse novamente os parteiros e mais as relas. E nunha ponte un bando duns 40 ex de andoriña dos penedos, xa non sei se e moi cedo o moi tarde para eles..

Presentacion Atlas herpetos SGHN

2011-11-24T12:13:00.001+01:00

O venres 25, mañan de feito, presentarase o Atlas dos anfibios e reptiles de Galicia da SGHN no auditorio de Vilagarcia de Arousa.

11-11-11

2011-11-12T22:16:00.001+01:00

Non, non me tocou o cupon da Once, e seguirei tentando atopar traballo, pero alomenos tiven un presente dacordo coa magnitude da catastrofe (40 xa..).

O venres Enrique Ayllon e mais eu desprazamonos a Burgos para a presentacion de libro "Reptiles de Castilla y Leon", publicado por Caja Burgos (agora Banca Civica).

A foto saiu no Diario de Burgos, e a nova tivo bastante cobertura nos medios rexionais e locais.

O libro e a culminacion dunha boa liña de colaboracion entre a AHE e Caja Burgos, que iniciouse co programa de voluntariado "Ranas para el futuro", e que seguiu coa publicacion do libro "Anfibios de Castilla y Leon".

Os que sexades socios da AHE recibiredes os libros, probablemente cara Nadal.

Reportaxe na TVG

2011-11-08T16:14:00.002+01:00

Fai xa algun tempo chamaran da TVG para facer unha reportaxe dos sapoconchos das Gandaras de Budiño, pola nova que saira no Faro de Vigo en Septembro. Mais tarde tamen chamarian da radio nacional e doutras canles. A reportaxe saiu hoxe na Revista. A ver se estas informacions serven para mellorar a situacion.

Un percorrido outonal

2011-10-20T13:41:00.001+02:00

Aproveitando este tempo veraniego no medio do outono fun darlle un paseo a Ines (tamen coñecida como Maeglin) polas zonas de sapoconchos. A nosa intencion era achegarnos a algunha zona de distribucion historica da especie, pero unha reunion coa tecnica que leva as Ribeiras estropeounos a idea.
Nada mais chegar as Ribeiras atopamos unha cobra viperina morta na estrada, nun primeiro momento pensamos que poderia ser un atropelo pero comprobamos que tiña mais pinta de ser froito do medo as serpes..

A verdade e que pouco mais atopamos, o dia amenceu moi nuboso e cun orballo que mollou todo, e tardou en quecer o ambiente.
Xa en terras ourensanas a especie mais abondosa foi a ra patilonga, que sempre da xogo para botar un rato tentando retratala de diferentes xeitos. Neste caso unha miniatura no medio da vexetacion acuatica.

Congreso sobre invasoras

2011-10-10T08:00:00.000+02:00

O ano que ven teremos un congreso sobre especies invasoras en Pontevedra.

Ainda non hai informacion, estade atentos en http://eei2012-neobiota2012.blogspot.com/

Outono quente

2011-10-09T11:48:00.000+02:00

A verdade e que aqui polo Sur do Norte parece mais que estamos nun agosto dos de antes que nos de agora, e fai moito calor, mais de 25º chegando a 30º, e sen trazas de que veña a chuvia..
Esta semana dimoslle outra pasada o Suido, ten moito paso de aves, e hai que aproveitalo antes de que veña o frio e para subir ali teñas que coller kilos de roupa.
Fixemos unha parada no rego das samesugas, xa que a derradeira vez so atopamos 3 patilongas e nengunha levaba carga extra, o que contradecia a teoria de que a menor profundidade mais carga de ectoparasitos. Desta volta atopamos 7 exemplares, so dous tiñan carga, un macho levaba 3, e unha femia levaba alomenos 12!!!. Deben ter un efecto forte xa que os exemplares parasitados tiñan unhas respostas moito mais lentas que os non parasitados.

Xa unha vez metidos polas pistas observamos gran cantidade de pedreiros, e soamente un lagarteiro, seica o paso xa baixou. Unha vez comenzada a andaina atopamos unha sorpresa. Unha cobra lagarteira a plena luz do dia, case 30º, e no medio do camiño, sen mais protección que os fentos.

Posteriormente nun pequeno rego que ainda conservaba auga baixo uns piñeiros e carballos atopamos 4 especies de anfibios, as tremendas ras verdes das alturas, unhas patilongas xa claramente cheas de ovos, pintafontes ibérico e pintafontes verde.

Aproveitando o rego tamen tiñamos alguns odonatos tardios, o emperador, e un macho de Sympetrum striolatum facendo garda nunha pola.

E xa de volta tivemos unha nova boa e mala, atopamos un pequeno da vibora de Seoane recen depredado. Polo tanto a vibora existe, despois de tantas visitas por fin atopamos unha, ainda que fora morta.

Reunion sobre pintegas en Austria

2011-10-06T21:30:00.001+02:00

Chegounos informacio sobre unha reunion a fins de mes na Austria, para que a espallasemos entre os herpetologos interesados, esta en ingles, mais teñen unha española traballando alo, asi que debe ser doado o contacto.

Dear Salamander herpetologists,



We would like to organize an Alpine and Fire Salamander Meeting in
October 2011 near Salzburg and would be really glad if you could join us.

The aim of our meeting is to discuss about our respective research
projects and experiences on Salamandra atra and Salamandra salamandra, and
to set up new collaborations between our research groups.

The meeting will take place either on Friday 21st or 28th of October 2011,
at the Hohenwerfen Fortress (
<http://www.salzburg-burgen.at/en/werfen/erlebnisburg-hohenwerfen/index.htm>
www.salzburg-burgen.at/en/werfen/erlebnisburg-hohenwerfen/index.htm), near
Salzburg (distance between city and castle = 38 km). The proposed schedule
is as follows:

1/ Scientific meeting from 10:00 am till 18:00 pm.

2/ "Knight´s dinner" ( <http://www.ritterschmaus.at/>
www.ritterschmaus.at) in the evening (offered by our lab)



If you want to prolong your stay and enjoy the region, we would like to
invite you to the following excursions for Saturday (22nd or 29th of
October 2011):

1/ Visit of the Largest Ice-Caves on our planet, the ?Eisriesenwelt? (
<http://www.eisriesenwelt.at/> www.eisriesenwelt.at). Only possible on
Saturday the 22nd (unfortunately closed on the 29th). The visit?s price,
including cave visit and cable car, would be ? 19 per person (? 17 per
person when more than 15 persons).

2/ Visit of the ?Hohenwerfen Fortress?: see
<http://www.salzburg-burgen.at/en/werfen/besucherinfo/preise-oeffnungszeiten/index.htm>
www.salzburg-burgen.at/en/werfen/besucherinfo/preise-oeffnungszeiten/index.htm.
Possible on 22nd and 29th of October 2011. Price: ? 10,50 (incl. lift: ?
14).





We would appreciate if you could answer the following doodle:
<http://doodle.com/n4peew8agtd75nw9> http://doodle.com/n4peew8agtd75nw9 to
tell us whether you would like to participate in this meeting and which
date would be more convenient for you. Thanks for specifying if you will
make a presentation of your work.

Please, feel free to send this message to your research team; Students?
participation will be much appreciated. If you need additional
information, please do not hesitate to contact me.



Additional information:

If you stay several days, you can find some information about
accommodation near the Fortress at
<http://www.werfenerhof.at/en/the-werfenerhof.html>
www.werfenerhof.at/en/the-werfenerhof.html.

The house is directly under the castle, only a 10 minutes walk to the
elevator and about 20 minutes by foot up to the castle.



Looking forward to hearing from you soon and hoping that this meeting will
be a good occasion to foster new collaborations between us,



Kind Regards,



Véronique Helfer

____________________________

Helfer, Véronique
Department of Molecular Biology

Faculty of Natural Sciences
University of Salzburg
Billrothstrasse 11
A-5020 Salzburg (Austria)

Phone +43 662 8044 7257

 <http://www.uni-salzburg.at/biotec> http://www.uni-salzburg.at/biotec

 <http://alpensalamander.eu/> http://alpensalamander.eu

 veronique.helfer@sbg.ac.at> veronique.helfer@sbg.ac.at

Mais actividades Septembro

2011-09-19T18:56:00.000+02:00

Boas, algunhas opcions para esta fin de semana:

Xornada de Sensibilización sobre EEI en Vilaboa

Programa:

17:00-17:15 Presentación da Xornada.
17:15-17:45 Charla sobre especies exóticas invasoras e a súa
problemática. Impartida por Laura CapdevilaArgüelles. GEIB (Grupo Especialista en Invasiones
Biológicas).
17:45-18:15 Obradoiro: Fabrica a túa propia trampa reciclada
para caranguexos.
18:15-19:15 Saída á lagoa para capturar caranguexos e recollida
de lixo.
19:15-20:15 Proxección do documental Los Invasores, dirixido por
Luis Miguel Domínguez sobre a venda ilegal e legal de
millóns de animais e plantas exóticas en Europa.
20:15-20:30 Coloquio e clausura da Xornada.
Acude e trae a toda a familia, pasaremos unha tarde divertida
e colaboraremos na conservación do Medio Natural.
Organiza: Asociación Cultural Maremonte
Colabora: Asociación Cultural Recreativa A Canteira
Concello de Vilaboa
Consellería do Medio Rural

A voltas polo Suido

2011-09-10T00:52:00.000+02:00

Hoxe fixemos unha escapada pola tarde o Suido, aproveitando que ala arriba facia bo dia, e saimos dali cando xa era noite e escomenzaba a subir a neboa.
A presenza de lagarteiros era numerosa, tamen miñatos, e aguias cobreiras aproveitando a boa tarde e o vento para pendurarse enriba da matogueira.
Os pilons colleron auga despois da visita do mes pasado, na que estaban case secos, e puidemos atopar un pequeno metamorfico de pintafontes verde, con sintomas de ter sofrido algun intento de depredacion na cola.

Nas pozas que quedaban nos regatos puidemos atopar algun exemplares de ra patilonga, a femia xa estaba gordiña, ainda que e un pouco cedo para que escomence a reproduccion. ¿Por que lle chaman manchas liquenaceas? ¿Non deberia ser manchas fungicas?.

Despois de case cinco horas de camiñata o reconto era moi pobre, duas Podarcis, un par de patilongas, un escancer no medio da matogueira e algunhas ras verdes. Mais tivemos a sorte se atopar unha cobra lagarteira na beira dun regato.

E pouco despois atopamos restos dun lagarto depredado, e varios sapos corriqueiros aplastados pero sen sinais de paso de vehiculos, pisounos o gando?. Grandes preguntas..

Actividades para o mes de septembro

2011-09-07T13:20:00.002+02:00

Ben, como a cousa esta un pouco parada neste mes de retorno a actividades normal vou aproveitar para difundir algunhas actividades que poderian ser interesantes.
A primeira e unha carreira ou marcha popular, segun que estedes de folgos, que se realizara o domingo en Ribadavia.

E outra e o domingo seguinte en Pontevedra, unha marcha reivindicativa para tentar de evitar a instalacion de eolicos no monte Galiñeiro. A marcha saira do Parque Natural do Monte Aloia e ira cara Vincios, hai posibilidade de transporte.

Viaxe a Cuenca, Dia 2

2011-09-02T20:47:00.000+02:00

Tendo en conta que o primeiro dia rematou marcando exemplares baixo a luz dos frontais, o segundo dia foi un pouco menos estresante.
Capturamos unha femia grande nunha lagoa alonxada, este e un comportamento habitual nos exemplares de gran tamaño, probablemente para evitar as molestias dos machos. Nas fotos apreciase que a cuncha ten unha patina de algas, pola falla de lugares axeitados para o tomar o sol completamente fora da auga.

Posteriormente capturamos varios exemplares mais, nas fotos podese ollar o dimorfismo sexual, as diferencias entre femias e machos.

Atopamos moitos xuvenis de Podarcis hispanica coa cola dun chamativo azul, casi mais propio das lagartixas de montaña.

E pouco despois tivemos a sorte de atopar un pequeno de lagarta cincenta, Psammodromus hispanicus, non moi doada de ver na Galicia atlantica.

E o final visitamos unha formacion xeoloxica tipica desta zona, na que a auga baixa pola parede creando un entorno caracteristica. Para estar no final de agosto ainda baixaba moita auga, polo que o espectaculo debe ser impresionante na primaveira.

Viaxe a Cuenca, Dia 1

2011-09-02T15:00:00.002+02:00

Aproveitando que Enrique e Pedro tiñan que facer unha tanda de captura-marcaxe-recpatura da poboacion de sapoconchos de Cañada del Hoyo apunteime a saida.
Despois de mais de 8 horas de autobus ainda tocaron un par mais ata chegar o campamento base. Unha pequena parada para un cafe e xa cara as lagoas. Estas son unhas lagoas karsticas, con unhas caracteristicas xeoloxicas especiais, o que motivou a sua declaracion como Monumento Natural en 2007 pola Junta de CLM.
Nada mais chegar atopamos un cobregon pequeño no lixo, pero que poderia ter sido atropelado polas feridas que presentaba. O baixar cara as lagoas atopamos un bo numero de xuvenis de Podarcis hispanica da forma riscada, que campeaban pola beira da lagoa na procura de insectos.

Mais tarde atopariamos un adulto cun reticulado dorsal que semellaba o dunha P.bocagei, ainda que cunha cor moi clara.

E entre a construccion e a lagoa atopamos os restos dunha postura de sapoconcho depredada fai tempo, probablemente polo raposo, ainda que o xabarin tamen e abondoso na zona.

E a especie mais abondosa, e ademais cun tamaño moi importante, foi a lagartixa rabuda, que atopamos en case todos os habitats visitados.

Agosto?

2011-08-26T20:51:00.000+02:00

Se non fose pola treboada do domingo pasado non semella que estemos en agosto, levamos unha semana de dias pechados, chuvia, e temperaturas baixas. Hoxe puiden escapar un par de horas as Ribeiras do Louro, e semellaba mais un dia de outono, rozando os 20º, pouca actividade dos animais.
Baixei o Cerquido a botar unha ollada a charca de Gradin porque tiña un mal presentimento, e vin os primeiros pequechos de duas especies.
Polo muro de granito asoleabanse os pequenos de Podarcis bocagei.

E pola outra beira do camiño apareceron dous pequechos, facendo honra do nome de lagarto das silveiras, de Lacerta schreiberi. Son animais confiados pero que teñen o mal costume de quedarse no medio das matogueiras, polo que non e sinxelo facer unha boa toma.

O meu mal presentimento confirmouse e atopei sinais do paso dunha excavadora polo perimetro da lagoa, chegando a meterse na auga, e preto da colonia de andoriña das barreiras.

Xa de volta cara o coche atopei o cadaver dun cristalino, enteiro sen ter sido consumido polo atacante, polo que e posible que fora un can ou un gato o causante da morte do exemplar de Anguis fragilis.

De volta polas Ribeiras

2011-08-04T20:40:00.000+02:00

Despois dunhas semanas sen pasar pola zona baixa das Ribeiras decidin baixar para ver como estaba a situacion da colonia de anduriñas das barreiras. Un dia moi pesado, xa que chovera pola mañan, e a temperatura era alta, asi que foi o "efecto sauna" habitual nesta zona. O baixar do coche levantei uns cantos pes de Tritonia (Crocosmia) crocosmiflora que estaban a brotar na beira da estrada. Esta pranta ten un gran potencial invasor e aproveitase de ter uns bulbos que lle permiten o rebrote ainda que sexa arrincada.

As malas novas continuaron a aparecer, os poucos metros descubrin que houbera un lume que queimou parte da vexetacion da beira da lagoa, parte das viñas, e unha franxa de bosque mixto de eucalipto, carballo e salgueiro.

O chegar a barreira non atopei nengun movemento na colonia, non sei se xa partiron ou se estaban a voar cos novos do ano noutra zona de alimentacion.

O nivel de auga esta moi baixo para ser primeiros de agosto, e pese a que levamos un veran bastante frouxo, a verdade e que non sei como quedara a cousa. Unha proba e a cantidade de amoras e uvas bravas que xa estan maduras nestas datas.

Con este tempo moi pouca actividade, so centos de Leptotes pirithous tentando aparearse, e algun exemplar de Polygonia c-album no medio da fraga.

E xa de volta puiden ollar un exemplar confiado de sapoconcho que andaba a remexer no lixo da beira, pero que flotou uns segundos antes de afundirse.

A cabalo entre o Cando e o Suido

2011-08-03T21:15:00.000+02:00

Aproveitando que o tempo parece que mudara a finais de semana subimos a facer unha visita a serra. Escomenzamos o luns durmindo no refuxio que esta entre Barcia do Seixo e A Edreira. O refuxio esta bastante ben, xa que o parecer reformaron unha caseta forestal no ano 2004. Antes de que se fixese noite subimos cara un coto a botar unha ollada. A matogueira estaba chea de bolboretas. Moitisimos exemplares, pero so duas especies aparentemente.

Atopamos un bo sitio para sentarnos e poder ter unha boa panoramica. Puidemos observar unha veintena de rapiñas collendo a mesma termica, unha mestura de miñatos, aguias cobreiras, e gran cantidade de lagarteiros. Quedamos coa dubida se si eran lagarteiros de paso, pero a luz xa non era moi boa, e fixose noite. Cando baixabamos cara o refuxio, atopamos un raposo confiado que nos seguiu ata alo.

O dia seguinte subimos cara outro coto, pero a neboa entrou moi cedo e non pagaba a pena quedarse. So puidemos ollar mais lagarteiros, e algunas bolboretas tentando quentarse no camiño, e unha toupeira morta sen sinais de predacion.

Desprazamonos cara o Suido e atopamos un miñato confiado que limitouse a moverse dun poste a outro na beira da estrada, ata permitir facer unha foto cun 90 macro..

Fixemos unha visita no regato que cruza a estrada, moi baixo de auga, sen case corrente. So atopamos duas patilongas sen samesugas, algunhas larvas de pintafontes, e unha boa densidade de larvas de rabilonga.

Atopamos os paneis informativos que estan a colocar polo proxecto de fomento da biodiversidade coordinado por Integra e mais o concello de Covelo.

Pola tarde tivemos varias sorpresas, atopamos os restos de dous cabalos xa completamente depredados, moi preto do camiño, e pola noite tivemos a sorte de escoitar a chamada mais desexada. Mentras agardabamos nun penedo tivemos a sorte de que un aguia cobreira pasase a nosa altura sen asustarse. Pero novamente o tempo non acompañou, e a neboa cubriu todo so deixando ollar pequeños momentos, nos que apareceu un xabarin madrugador, cando ainda non eran as 9 da noite.

O dia seguinte pouco que contar, todo orballado, pero o sol quentou dende primeira hora. Os quitamerendas ocupaban os pasteiros, atopamos una pequena bolboreta (Coenonympha pamphylus?), e unha aguia calzada case branca decidiu pasar sobre as nosas cabezas.

Xornadas herpetoloxicas en Cataluña

2011-07-29T12:31:00.000+02:00

Novo Atlas dos herpetos de Galicia

2011-07-25T11:34:00.001+02:00

Despois de varios anos de traballo sae finalmente a actualización da parte de herpetos do primixenio Atlas de Vertebrados de Galicia da SGHN. O novo Atlas dos anfibios e reptiles de Galicia podese conseguir na web da SGHN. Dexovos unhas imaxes de proba.

Viaxe a Navarra-Nafarroa, todo o bo remata..

2011-07-24T00:36:00.002+02:00

O derradeiro dia tocou desmontar o campamento, recoller todo e tentar de apañar os derradeiros datos. Atopamos un exemplar anomalo de sapoconcho, con parte da cuncha revirada cara arriba, o que limita as suas posibilidades de supervivencia.

A verdade e que como conclusion o mais abondoso foi grupo dos ropaloceros, e algunha nocturna.

Polyommatus icarus

Satyrus actaea

Boloria dia

Pyronia tithonus

Coenonympha arcania

Hesperia comma

Os odonatos estaban presentes, Orthetrum, Libellula, Cordulogaster, Anax, pero non fun quen de sacar una foto decente mais que esta.

A verdade e que herpetoloxicamente non foi unha zona cunha gran cantidade de rexistros, algun Chalcides, e a especie mais detectada foi a lagartixa rabilonga.

Unha cousa que non conseguin identificar foi esto que crecia "adosado" nun rosal silvestre, unha planta parasita?.

Como conclusion, unha magoa pasar tan pouco tempo, e unha visita na primaveira seguro que pagaba a pena. Agradecerlle o guia o traballo, e mais a acollida.

Viaxe a Navarra-Nafarroa IV

2011-07-23T10:51:00.001+02:00

O penultimo dia da viaxe comenzou con bastante frio, e ceos cubertos. Fixemos a ronda de revision, e aproveitamos para facer unhas cantas fotos da vexetacion.

Pola tarde atopamos unha zona chea de centenares de exemplares de Melanargia e outras especies de ropaloceros.

Iphiclides feisthamelii moi voada

A unica presenza herpetoloxica foi un xuvenil de lagarto arnal que so nos deixou ollarlle o lombo a carreira, antes de refuxiarse na seguridade dunha silveira. Botamos un par de horas nun regato baixo buxos e avelairas na procura dunha das xoias desta zona, o cangrexo autoctono, pero so fumos quen de atopar dous exemplares xa mortos.

Viaxe a Navarra-Nafarroa III

2011-07-21T23:52:00.003+02:00

O terceiro dia empezou cuberto e con algo de frio. Mentras revisabamos o rio atopamos varias letrinas do que parecia ser un mustelido, e estando en zona de vison europeo a posibilidade era moi interesante pero non foi posible confirmalo.
Atopamos un dos aliens que se atopan moi extendidos pola zona, o cangrexo sinal, que constitue un perigo para as escasas poboacions de cangrexo autoctono pola posibilidade de transmision da afanomicose.

Mentras recolliamos comenzou a sair o sol e empezaron a aparecer as rapaces, os primeiros voitres tomando as termicas, e entre eles unha aguia calzada de fase moi clara.
Co calor tamen escomenzaron a aparecer as volvoretas, sendo moi abondosas os "lobitos".

Pyronia sp

Despois vistamos una nova zona donde atopamos exemplares de sapoconcho mostrando a alta variabilidade na coloracion que presentan nesta zona.

Novamente a diversidade de volvoretas en canto quentou o sol era enorme.

Polyommatus hispanica

Agrodiates fulgens

Lasiommata megera

E tamen unha pequena avispa de fermosas cores, que conseguimos sacar do coche para evitar que morrese coa calor.

E pola tarde novamente atopamos gran cantidade de exemplares de volvoretas noutra zona cercana a un piñeiral.

Iphiclides feisthamelii

Viaxe a Navarra-Nafarroa II

2011-07-20T23:50:00.000+02:00

Ben, pois o segundo dia amenceu o contrario que o primeiro, case con frio e ameazando chuvia. Nunha paisaxe que relembra un pouco os da Meseta.

O pouco de chegar comenzamos a ver unha aglomeracion de voitres baixando cara a unha leira proxima.

Non conseguimos atopar que era o que estaban a procurar ese alto numero de exemplares nos que tamen aparecia algun miñafre negro. Pero pouco despois sumouse un convidado co que non contabamos nese momento, un exemplar de voitre branco que tentaba aproveitar os restos que levara un voitre ata outra leira proxima.

Xa para rematar o dia, atopamos bastantes exemplares de sapoconcho europeo, que como e habitual nestas poboacions presentan unha cor bastante diferente do que acostuman noutras zonas da sua distribucion.

Viaxe a Navarra-Nafarroa I

2011-07-19T23:44:00.003+02:00

Despois de 12 horas de autobus cheguei a Navarra, e xa o amencer comencei a decatarme de que me atopaba de novo nun ambiente moito mais mediterraneo da imaxe idelizada que moitos temos de Navarra como paraiso do norte. A presenza de miñafres negros, lagarteiros, cegoñas, abellarucos e ouriolos xa avisaba do que atoparia.
A primeira parada foi na Foz de Arbayun, uns cortados na rocha impresionantes, co rio Salazar fluindo por baixo. Nesta parada atopamos voitres nas fendas da rocha, cirrios, andoriñas dos penedos e de cu branco.

A seguinte parada xa foi mais metidos nunha zona fluvial, na que os setos estaban cheos de endrinas, e outros arbustos.

A pesares de facer un calor de morte, non os 20º que daban na prevision meteoroloxica, e estares nunha leira xa segada, a abundancia de bolboretas era espectacular.

Coenonympha dorus

Agrodiates fulgens

Pola tarde subimos preto da fronteira con Francia, xa a diferente altitude o que cambiou a flora e a fauna que nos atopamos. A primeira proba foi a aparicion de bolboretas do xenero Erebia e algunha sorpresa nova para min.

Aphantopus hyperantus

E os apareceron os primeiros herpetos da tarde, uns cagados sospeitosos pola zona na que se atopaban.

Mais tarde confirmariamos as nosas sospeitas, eran cagados da ra dos pirineos. Semellaban os da patilonga, pero mais oscuros e as manchas mais contrastadas. E o final tamen atopariamos un adulto e pequeños xuvenis da especie.

Pero non remataron ahi as sorpresas da tarde, tamen atopamos outra das reliquias herpetoloxicas do Pirineo, o limpafontes pirenaico, nunhas densidades altisimas.

A verdade e que o dia foi completo e chegamos a noite cansos de mais, pero pagou a pena pola cantidade de cousas que atopamos. Vexamos que atopamos no segundo dia..

Serpe de veran

2011-05-19T12:43:00.001+02:00

Serpe de veran e unha expresion para definir un tipo de novas que aparecen nos momentos en que os xornais estan menos dotados de contidos.
No contexto herpetoloxico-periodistico poderiamolo aplicar a unha serie de novas que escomenzan a aparecer nos xornais nestas datas alertandonos da existencia de "perigosas" serpes de ata 1 m capaces de atacar as persoas, temendo pola sua vida (a das serpes me temo..) e unha serie de parvadas similares.
O derradeiro episodio sae publicado hoxe na prensa, e o damnificado parece ser un exemplar de cobregon o que non se lle ocorreu outra cousa que morder a unha señora e refuxiarse na lavadora. Coa chegada da policia solucionouse o tema, na imaxe podedes ver a solucion final..


Fonte: La Voz de Galicia

Fonte: La Voz de Galicia

Como podedes ver, o imputado resistiuse a autoridade e non houbo mais remedio que abatilo. O mellor de todo e o titular eufemistico de "RETIRAN", non sei se no diccionario aparecera esta definicion..
A ver cando mudan as tornas nas novas dos xornais esaxerando a peligrosidade destes animais, e a ver cando mudan determinadas actitudes dos corpos encargados de xestionar estas amenazas, senon a cousa rematara como nos casos de Yecla e Burguillos.

NOVAS TRUCULENTAS OU DATOS CIENTIFICAMENTE PROBADOS?

2011-05-10T09:55:00.001+02:00

As veces colles o xornal o reenvianche algunha nova da que ollas o titular, e despois cando entras no corpo da nova non ten moita referencia o que pon mais arriba.
Onte recibin un link con este encabezado:
Nunca un campus universitario se había tomado tantas molestias para la conservación de un animal, el sapo común, que sólo visitaba la laguna de Humanidades en los meses de febrero y marzo para reproducirse en este espacio y que hoy está prácticamente desaparecido debido a la acción de una especie invasora muy agresiva, como es el cangrejo americano.

O primeiro que se che pasa pola cabeza se coñeces esa lagoa no campus, e o numero de reproductores, e que non parece moi probable:
1- Que a poboación se extinguira.
2- Que si asi fora que a causa sexan os cangrexos vermellos.

Lagoa Humanidades (Foto OMA)

Como eu non teño estudios prefiro a matematica simple, antes de empezar con procesos estadisticos complexos, asi que vou facer unha suma-resta, espero que comprensible para o resto dos mortais.
En sete anos, periodo 2002-2008, detectaronse 3090 adultos atropelados no periodo reproductor. O numero probablemente este infraestimado xa que a tasa de deteccion e baixa. Unha noite as 20h haberia uns 100 cadaveres na rotonda de entrada, a mortandade nocturna de seguro que foi maior, e pola mañan apenas quedaban restos de adultos atropelados.
En 6 anos, periodo 2003-2008, capturaronse uns 2400 adultos nas trampas de caida que foron transportados ata a lagoa. No mesmo periodo sacaronse da lagoa 62.897 emerxentes, que foron transportados ata fora da lagoa para evitar o seu atropelo.
Se collemos o ano 2006, cun pico de 803 atropelados e 790 capturados nas trampas, nos di que alomenos tiñamos 1600 adultos reproductores (probablemente bastantes mais).

Se o cangrexo leva 3 años (alomenos dende que se detectou), e posible que fixera entrar en barrena unha poboacion reproductora de sapos composta por miles de exemplares?. Tendo en conta a pouca palatabilidade de postas, larvas e adultos, non seria mais loxico que primeiro colapsasen as poboacións de pintafontes ou de ra verde?.
Seguindo ese razoamento, as poboacions de Gandaras de Budiño que conviven co cangrexo dende hai decadas deberian estar totalmente colapsadas. Polo contrario, pese a convivir co cangrexo, problemas de exito reproductor coa Saprolegnia, e sufrir nos derradeiros anos o impacto da lontra, non semella que colapsen.

Asemesmo, non e unha poboación libre de cangrexo, xa que se esta tentando de facer control pola OMA mediante captura con nasas, pesca electrica e outros métodos. Os datos de capturas presentanse nesta grafica que aparece na sua web:


Gráfica de capturas de cangrexos (OMA)

¿Poderia haber outros factores implicados no teorico colapso desta poboacion?. Volta outra vez a matematica simple:
¿Cales foron os datos de atropelos entre 2009 e 2011?. A falla de datos na web podemos facer uns calculos conservativos, a media entre 2003 e 2008 foi duns 440 adultos por ano, cun rango de (124-803), asi que o acumulado poderia rondar os 1500 adultos neses tres anos. Iso contando coa colocacion de barreiras, se non estiveran colocadas xa comentamos que o pico do fluxo de migrantes rondou 1600 exemplares detectados so en 2006. ¿Cal poderia ser a mortandade deses tres anos sen as barreiras protectoras?. Nos ultimos tres anos de control a poboacion migratoria superou os 1000 exemplares (detectados) cada ano..
Non sei se fai falla facer calculos estadisticos, pero penso que parece pouco probable que o cangrexo sexa a causa, unha poboacion capaz de perder alomenos 3000 exemplares en 7 anos e ainda asi seguir movendo uns 1000 reproductores cada ano non semella estar o borde do colapso, incluso tendo en conta as dinamicas de dente de serra que caraxterizan as poboacions de anfibios.
Outros datos a ter en conta:
¿Alguen valorou o exito reproductor dos sapos?, ¿a saprolegnia que incidencia tivo estes ultimos invernos?.

Penso que ainda hai moitos factores que valorar para decidir se houbo un colapso da poboacion, e persoalmente penso que e unha magoa que todos eses datos de fluxos reproductores, fenoloxia, e mortandade non vexan a luz dun xeito mais elaborado. Tendo unha facultade de bioloxia, e o medio natural ahi o lado, alguen poderia adicar algun tempo a seguir as dinamicas de poboacion desta especie, xa que non temos datos de seguimento a longo prazo.
Esperemos que o colapso quede nunha "licencia" periodistica, sempre tendentes a hiperbole dramatica, e que a poboacion de sapos siga a usar a lagoa para continuar o ciclo.

Proxima xornada de formacion do programa SARE

2011-04-30T23:08:00.000+02:00

A finais de este mes, 28 e 29, tera lugar en Ourense unha xornada de formacion do programa SARE. As prazas dispoñibles seran 20, teran prioridade os participantes no SARE. Mais informacion en sare-galicia@herpetologica.org.

SAVE THE FROGS DAY

2011-04-28T10:25:00.000+02:00

Mañan dia 29 e o chamado Save the Frogs Day, un dia promovido pola organizacion Save the Frogs, no que habera actividades en todo o mundo para chamar a atención sobre a situacion na que se atopa este grupo.
En España so hai unhas poucas actividades, na Comunidade Valenciana e en Asturias.

Aviso urxente

2011-04-27T09:34:00.000+02:00

Avisaronme de que ainda quedan algunhas prazas dispoñibles para o taller SARE que vaise realizar en Madrid esta fin de semana. O sitio e interesante, e podedes visitar o centro de cria de Peñalara, asi que si non tedes plan para o dia do traballo xa sabedes..

Viaxe ao sur, final

2011-04-22T17:09:00.000+02:00

Despois de varias semanas de retraso vou rematar a cronica da miña visita o sur da Lusitania. O finalizar a xornada de formacion fumos a visitar unha charca temporal que fora apadriñada polo nucleo de estudantes de bioloxia (Neboa se non estou errado), no marco do proxecto Charcos com Vida.

Pola tarde fumos visitar outra das zonas de traballo, que resultou ser bastante diferente do que eu imaxinaba atopar. Estas lagoas forman parte en realidade de zonas privadas, inseridas no medio de campos de golf e outros terreos.

A pesares de estas circunstancias, a riqueza faunistica de estas lagoas ainda e importante e podense atopar as duas especies de sapoconchos asoleandose o lado dalgun calamon.

A presencia de aves e moi importante nestas lagoas litorales.

Pero non todo e positivo, e moi probable que o uso de herbicidas e pesticidas nos campos de golf teña un efecto negativo sobre a fauna de anfibios. E nestas lagoas e moi importante a presencia de sapoconchos exoticos.

As fotos non son moi boas, o 15x ainda co estabilizador non e coma o da Sony DSC, pero serven para dar unha idea da situacion.
Unha magoa non ter localizado mais exemplares de Emys, mais foi interesante visitar unha zona cun habitat tan diferente do noso. Obrigado o Ze, Bruno, Joao Miguel, Thijs, e Fabia polo recibimiento. Como dirian eles, foi espectacular!

Viaxe ao sur, segunda parte..

2011-03-26T09:54:00.000+01:00

O dia seguinte participamos nunha actividade de formacion para os voluntarios e o personal do GNR-SEPNA (equivalente o noso Seprona). Esta actividade esta inserida dentro do proxecto LIFE+ "Projecto LIFE Trachemys", desenvolvido en colaboración entre a Comunidade valenciana e Portugal.

A actividade consistiu nunha xornada doble, pola mañan formacion teorica sobre o problema das especies invasoras, un modulo de identificacion dos sapoconchos autoctonos e invasores, e o modulo final de descripcion dos obxetivos do proxecto LIFE.
Despois de xantar formacion practica sobre os metodos de captura, manexo e identificacion das diferentes especies de sapoconchos.

Modelo de trampa frotante para Trachemys

Voluntarios atendendo as explicacions sobre herpetos

Explicacions sobre o dimorfismo sexual

Macho de sapoconcho europeo "voluntario"

Explicando a toma de biometrias e marcaxe dos sapoconchos

Aparellos de captura

Na actividade participaron estudantes da Universidade, veterinarios, persoal do Sepna, e outros interesados en participar no proxecto.
¿Para cando un LIFE dos sapoconchos no noso pais?

Viaxe ao sur, primeira parte..

2011-03-24T13:30:00.001+01:00

Esta semana baixei o sur do sur da Peninsula Iberica, estiven no Algarve portugues. Despois dunha viaxe cun par de trocos cheguei a primeira hora da tarde a Faro. Do aeroporto directamente para o campo, mais ben dunas. A verdade e que e incrible a urbanizacion que esta a sofrir a franxa costeira desta zona natural, que nalgunhas partes esta protexida, pero a pesares deste feito pesan mais os temas economicos que os ambientais.
Visitamos duas lagoas costeiras, unha delas case dentro das dunas, e os piñeirais costeiros tan tipicos desta zona.

Os sapoconchos ocupan estas lagoas en altas densidades, dominados polos sapoconchos mediterraneos (Mauremys leprosa), e con menos exemplares de sapoconcho europeo (Emys orbicularis). A falla de lugares optimos de asoleamento provoca a aparicion de algas na cuncha destes sapoconchos.

No plastron non se aprecia colonizacion destas algas.

Estas lagoas son usadas tamen por multitude de anfibios e aves acuaticas, coma os demos negros.

Cando marchabamos os cantos das relas atronaban na lagoa.

Cortexo de pintafontes palmado

2011-03-13T13:36:00.000+01:00

Como non teño moito material novo, teño que tirar de arquivo para mostrar un video do cortexo do pintafontes palmado (Lissotriton helveticus), que foi grabado hai un par de anos en Pontevedra.

Pouca actividade ainda

2011-03-11T09:54:00.000+01:00

Pese as altas temperaturas a actividade reptiliana ainda non se disparou, somentes puiden ver un par de exemplares de P.bocagei, e unha T.scripta que non deberia estar ali. As que estaban no seu apoxeo eran as P.perezi, e alguns cagados de sapo nas beiras.

Espertando..

2011-03-09T19:59:00.000+01:00

Con pouco tempo para colgar cousas e tampouco moita informacion nova, so facer unha pequena cita da actividade frenetica dun par de exemplares de Podarcis bocagei detras dunha polilla. Esta foi capturada pola femia, pero caeulle da boca e o ir a por ela escomenzou unha pelexa que rematou coa polilla no terreo do macho. O final nen un nen outro, xa que foi moi grande para poder pasala pola gorxa..

2011 Ano da tartaruga

2011-03-06T11:29:00.000+01:00

Este ano, ademais de estar adicado as fragas, tamben foi adicado as tartarugas pola asociación americana PARC.

Na sua paxina web podedes atopar as novidades, boletins mensuales, e calendarios mensuales. Recentemente no mes de Marzo quedou finalista unha fotografia dun macho de sapoconcho europeo (Emys orbicularis) feita na compaña de Aitor Valdeon e mais Damian Moreno, na pescuda de citas historicas da especie.

Un novo libro

2011-02-15T23:54:00.000+01:00

Hoxe chegounos información sobre un novo libro publicado entre a BHS e Laurentis-Verlag sobre o pintafontes crestado. Habera que botarlle un ollo.

Novo curso en Portugal

2011-02-14T18:03:00.000+01:00

A verdade e que non sei se dicir que me da envexa ou vergoña ver a frenetica actividade que esta a despregar o noso compañeiro Vasco Cruz, cun novo curso practico de introducion os anfibios de Portugal. Igualiño que nas asociacions da nosa terra, menos mal que nos queda Portugal.

Actividades dia dos humidais

2011-02-12T11:19:00.000+01:00

O pasado domingo, co gallo do dia dos humidais, organizamos unha actividade de voluntariado coa xente do nucleo de Vigo da asociacion Verdegaia, cos que xa temos artellado moitas cousas nas Ribeiras.
O dia amenceu con 3ºC e denso neboeiro que diria Peman, pero pouco a pouco foi xurdindo o sol, e a temperatura subiu os 10ºC.
A actividade consistiu na construcion e colocacion dunhas illas flotantes, que suponse que seran usadas polos sapoconchos, se e que algun dia colonizan esas barreiras.
A tecnica e sinxela, pales "prestados" dunha obra, bidons reutilizados, un pouco de arame fino, e corda para atar o morto que fixe a illa no punto desexado.

Esteticamente non quedan moi alo, pero como estamos na fase beta xa habera tempo de mellorar a presentacion. So se usan dous bidons para que a illa quede inclinada cara un lado, facilitando a subida.

En casa do ferreiro...

2011-02-05T22:08:00.000+01:00

Falamos dun centro, do que non fai falla dar o nome, pero do que diremos que e nun dos que se forman os futuros axentes forestais e de conservacion. Este centro xa e reincidente en canto a politicas de conservacion, sobre todo no que se refire a xestion de especies invasoras.
A derradeira trasnada foi meter un bulldozer no medio do regato, en medio da epoca reproductiva dos anfibios, deixando as postas de ra patilonga en seco.
Nestas imaxes podese ver a cantidade de sedimento que se sacou cara as beiras:

E nesta podese observar como o bulldozer chegou a modificar as illas dentro do rego.

A finais desta semana fixen unha mostraxe, e sen rastro de larvas de pintega, cagados de patilonga, limpafontes palmado ou verde. So alguns machos de patilonga nas partes que se recuperaran un pouco. Pero a retirada do sedimento provocou un descenso no nivel de auga, e un aumento na velocidade da corrente, eliminado moitas das zonas de posta.
A pregunta e porque non se fixo a limpeza en outubro-novembro cando o regato estaba completamente seco.

Mais actividades herpetoloxicas no Norte de Portugal

2011-02-02T19:00:00.000+01:00

Levamos unha tempada sen moito tempo para actualizar o blog, asi que vou tirar "de fondo de armario" e aproveitar que o compañeiro Vasco Cruz esta a facer moitas cousas para darlle publicidade.
No CMIA de Viana do Castelo hai una exposición sobre os anfibios:

E tamén andan a argallar cursos:

Actividades Dia dos Humidais

2011-01-17T20:57:00.000+01:00

Ainda faltan un par de semanas pero xa empezan a aparecer as novas sobre actividades para conmemorar o Dia dos Humidais. Unha delas ten como protagonista a Vasco Cruz, autor do blog Anfibios e Repteis de Portugal. Faran un workshop sobre as zonas humidas de Vila do Conde.

Auga e mais auga, ou non tanta auga

2011-01-10T12:21:00.000+01:00

Fai uns dias subin un post sobre como afectaba o diluvio os niveis de auga nas lagoas nas que traballo ultimamente. Pese a que as choivas seguiron sendo importantes os niveis varian drasticamente dun dia a outro. Coma exemplo poño un par de fotos da situación o 06/01 e o 09/01.

Evidentemente esto ten efectos nas especies que habitan estas lagoas, como xa teño falado outras veces esto remata como unha "trampa ecoloxica", na que os sapos fianse dos niveis de auga, e remata nun fracaso das postas.

Nesta imaxe podedes ver unha posta "arborea", que evidentemente cando se fixo quedaba por baixo da superficie da auga.

Para que podades faceros unha idea da nivel de auga xa vedes a que altura quedou a posta, tendo en conta que antes das chuvias por aqui pasabase sen mollarse os pes..

Auga auga, e mais auga...

2011-01-06T21:31:00.000+01:00

Como xa levamos varios dias baixo o diluvio aqui polo suroeste non quedou mais remedio que sair, ainda que botasen auga a caldeiros..
Evidentemente, con esa cantidade de auga pouco se puido facer, e ainda menos mal que puiden librarme do mais gordo. Pero como se pode ver na imaxe tiñamos auga para repartir..

Ademais de encher as barreiras, e calqueira depresión do terreo, a cantidade de choiva era tal que ata as pequenas corredoiras semellaban regatos pola profundidade e forza da auga.

E claro, pouco podia verse cando a beira estaba casi tres ou catro metros mais arriba do normal, e a profundidade subiu tranquilamente 1-2 metros nalguns sitios. O único que atopei foron un par de restos de ataques de lontra, un dos cales estaba tentando de beneficiarse un "necrófilo" despistado aboiando pola beira. Saqueino a beira e libereino do seu engano para que tivese algunha oportunidade real de dispersar os seus xenes.

Comenza o ano no Suido

2011-01-04T11:30:00.000+01:00

O domingo subimos cara o Suido a dar unha volta para baixar os excesos navideños.

As 8.30 da mañan xa estabamos polas pistas do parque eólico cando escomenzaron os ladridos dos cans, o que nos fixo lembrar que era dia de caza, polo que nos encamiñamos cara a zona de refuxio de fauna, coa intencion de chegar ata o Pozo de Piñeiro e dar volta.
Os pequenos regos estaban cheos de auga, e de vexetación acuática.

E os pintafontes (L.boscai) xa estaban na fase acuática a perseguirse polo medio das matas de vexetación acuática en gran cantidade.

Pero cando estabamos case chegando atopamos a un home pegando tiros na teorica zona de refuxio de fauna. Como non paga a pena discutir con esa xente voltamos por donde viñeramos, e a tempo, xa que outro viña por detras.
Cando saimos de novo a pista paramos a botar un ollo nas obras de mellora que fixeran nun dos antigos abrevadeiros de gando, no que se mellorou o entorno.

Outra das medidas correctoras que se fixo foi habilitar rampas de saida para os anfibios, en duas beiras do pilón.

Despois dunha boa churrascada para recuperar das catro horas de pateada polas alturas tiramos cara o Coto D´Eira para baixar a comida. Non levabamos nin 5 minutos camiñando cando miramos unhas ringleiras de fume nas ladeiras do outro lado.

Aqui e donde a cousa perdeu todo o sentido. Cos prismáticos miramos coma unha "persoa" prendia diferentes focos usando gasolina ou outro acelerante, e paraba a "admirar a sua obra"..
Chamamos a garda civil, e isto xa parecia un programa de cámara oculta. Foi algo como:
"teñen fotos"
Si
"queren poñer unha denuncia mañan"
Non, queremos que veñan a detelo..
Quince minutos despois chamamos o 112, que avisou a garda civil e a central de incendios. Mentras o outro seguia a prender lumes.

Unha hora despois da chamada o 112 ( e ainda mais da chamada o 062) apareceron a garda civil e mais o persoal de Medio Rural, pero por unha pista alonxada da zona. E xa empezamos co minifundismo "e que aquel lado e de Covelo non de Fornelos". E ahi marchamos sin saber se conseguiron atopalo, ou si apagaron os lumes. E mentras o tipo seguia prendendo lumes tranquilamente sin ningun medo..

Hai dias que e mellor quedar na casa porque o que ves non fai mais que deprimirte.

O principe das correntes

2010-12-26T13:16:00.000+01:00

Deixando un pouco de lado a licencia poética do título do post, a verdade e que realmente fala das capacidades dos nosos protagonistas de hoxe, a ra patilonga (Rana iberica), que habita regatos e rios, moitas veces nos tramos de mais corrente.

E os machos soen agardar nas beiras ou nas pedras no medio da corrente ata que se achegan as femias ovadas, para poder depositar a posta e fecundala.

Os machos tentan agarrar as femias mediante unha aperta chamada amplexus, pola zona axilar, para garantir que eles son os que fecundaran a posta, o que moitas veces desemboca en pelexas de varios machos pola mesma femia.

Finalmente depositase a posta no leito do regato, xeralmente protexido por una pedra ou a ramallada, para evitar que a corrente a desplace. Pero nalguns casos simplemente depositase no fondo sen proteccion, e rapidamente queda coberta pola lama arrastrada pola corrente.

Patrons de depredacion de anfibios pola lontra

2010-12-25T11:37:00.001+01:00

Dia de Noiteboa (ou 24 de decembro para os non practicantes), 09:00 da mañan, 0ºC. ¿Cal e o mellor plan para facer apetito?. Pois dar unha volta polas Ribeiras para valorar o impacto da depredación da lontra (Lutra lutra) sobre os anfibios, fundamentalmente sapos (Bufo bufo).
A depredación sobre os anfibios ten unha serie de características especiales no caso dos sapos, xa que a presencia das glándulas parótidas provoca que sexa preciso un manexo especial para evitar a toxicidade. Habitualmente a lontra usa unha técnica na que voltea a pel dos sapos para evitar o veleno, mediante unha incisión ventral, como podese ver na fotografia.

Pero este patrón de comportamento non é o único, xa que pode ter variación, nalguns casos os machos aparecen devorados so parcialmente, probablemente polo feito de atoparse en amplexus con algunha femia, como podese ver na seguinte fotografía.

E xeralmente as femias son devoradas so parcialmente, xa que ademais da presencia das glándulas parótidas, a lontra debe evitar o consumo dos ovos que tamén son tóxicos.

Mais e posible que as veces sexan consumidas totalmente, no caso de que exista escasez de presas no medios, polo que a manipulación debe ser mais complicada para evitar o consumo de material toxico.

Agora as preguntas que quedan pendentes son saber como responde a poboación de sapos a unha presión tan intensa como a que estan a sufrir por parte das lontras. Ademais se o sumamos o cambio no réxime de precipitación podemos atoparnos imaxes coma estas, cunha posta mas de 20 cm por riba do cadaver da suposta nai da mesma.

Ben, para rematar deixovos unha imaxe curiosa do limpio que pode ser o traballo das lontras no proceso de "progresive skinning", que dirian os de fora.

Luces e sombras nas Ribeiras

2010-12-21T11:41:00.000+01:00

Coma sempre nestas datas comenza unha das loitas tradicionais na natureza, o xogo da vida e da morte. Uns tentando reproducirse e tentando xerar novos individuos, e outros aproveitando eses recursos alimenticios que se lle presentan.
A pesares de que a luz non era moi boa, e presentaba un aspecto mais habitual dunha peli de terror.

Apareceron bastantes indicios de que a cousa estaba en marcha.

O malo e que ainda sigue ali o lixo que se detectou na primeira semana de decembro, hai que ser porco para ir a tirar a merda no medio dunha pista alonxada da civilizacion, e fai falla ser parvo para deixar nas caixas a etiqueta da empresa..

II Xornadas Internacionales de Conservacion de Anfibios

2010-12-18T23:19:00.002+01:00

Hoxe remataron as II Xornadas Internacionales de Conservación de Anfibios, organizadas pola Asociación Aranzadi, que desta volta centraronse no sapo corriqueiro (Bufo calamita).

A pesares do temporal de neve en Europ, que deixou en terra a algun dos ponentes, reunironse alguns dos mellores expertos, cubrindo o rango de distribución da especie.

Un dos mais importantes e Trevor Beebee, con mais de 40 anos traballando na conservación deste anfibio no Reino Unido.

Outro experto presente nas xornadas foi o alemán Ulrich Sinsch, con moitisimos anos de traballo na especie, e que na actualidade colabora cun grupo español.

Presentaronse moitas ponencias coas experiencias recollidas na conservacion da especie, dende Cataluña e Euskadi, pasando por Francia, Inglaterra e Irlanda, Alemania, ata chegar a Suecia e Estonia.

Agradecerlle o esforzo a xente de Aranzadi polo esforzo da organización destas xornadas nos tempos que corren, coa traducion simultanea, e polo bo ambiente que se creou, nun marco peculiar (non tedes mas que ver a foto..)

O(ff) T(opic): Nevarada a forte nevarada...

2010-12-04T23:41:00.001+01:00

Ben, cal e mellor maneira de recuperar dunha xornada de anelamento (non cientifico) e posterior reunion familiar?. Pois erguerse cedo e tirar cara o Suido as 8 da mañan..
O que pasa e que na primeira curva non civilizada o coche dixo que ata aqui, e houbo que seguir a pe.

Na subida mais que neve o perigoso foron as placas de xeo, que nos fixeron que andiveramos a facer o "lago dos cisnes" en mais din momento. O unico que parecia disfrutar co tempo foi o "quebrantaosos" que acompañounos ata o final da subida.

Tamen descubrimos un novo sistema "typical galaico", o chafaris en plena nevarada e entre -1º y 1º...

Os unicos habitantes da serra que semellaban estar mais ou menos activos foron os cabalos que andaban a tentar de pacer algo nas zonas nas que a neve era menos profunda.

No regato das samesugas non atopamos nin o rastro, pero si que atopamos duas patilongas, un macho "encallado", e unha femia chea de ovos, ainda que a temperatura non estaba para moita romeria.

Asi con todo tan nevado ata os "molinillos" molestan menos na vista..

¿E ti de quen ves sendo?

2010-12-02T10:13:00.000+01:00

Imos tirar un pouco de retranca para falar dos erros que nos atopamos de seguido nas webs institucionais, e nalgunhas teoricamente revisadas...

A ver se adiviñades cal e esta especie:

Pois seica ten pinta de ser unha cobra de auga, e que din na web?:
Betanzos - Mandeo: Cobra viperina (Natrix maura) (Xunta de Galicia)

E veña, seguimos para bingo, que pon na imaxe de arriba?:
Río Tea: Cobra sapeira (Natrix maura). (Xunta de Galicia)

Outra mais, a ver se o adiviñades, non?:
Betanzos - Mandeo: Lagarto das silveiras (Larceta schreiberi). (Xunta de Galicia) Un novo xénero para a ciencia, non me extrana, porque iso si que e diferente dos "silveiros" que eu coñezo..

E agora imos cara o bote da primitiva..
Seguro que diredes, parece unha serrana, pero si vos digo que segun a web da Xunta esta no Aloia seguro que poñedes cara rara. Pois nada, atentos o dato..
Monte Aloia: Lagarta leonesa (Iberolacerta galani). (Xunta de Galicia)

O "reptil" que parou unha estrada..

2010-11-30T12:01:00.001+01:00

A verdade e que as veces as novas que saen nos xornais dan moito medo, sobre todo cando o xornalista parece non molestarse nin en ler o texto do que sacou a informacion, pero este e o mundo no que vivimos..
Nova de El Mundo do 29/11/10

MEDIO AMBIENTE | Hallazgo raro

El reptil que logró parar una carretera

Salamandra rabilarga (Chioglossa lusitanica). | Xunta

De novo as ibericas

2010-11-29T17:10:00.000+01:00

Un dos anfibios mais comuns, pero mais descoñecidos, da nosa fauna escomenza de novo a sua epoca reproductiva. Velai van unhas imaxes.

Semana de Cine Submariño

2010-11-20T18:46:00.001+01:00

Esta semana tera lugar a XX Semana de Cine Submariño no Centro Cultural Caixanova, ainda que a tematica predominante e a do audiovisual mariño, tamen teremos unha pequena referencia a auga doce, co audiovisual A carón do Miño (xoves 25, as 20.00 horas) unha produción feita en «falso 3D», firmada por EnriqueTouriño, José Luis González, Enrique Raimúndez e Ignacio González.

Mais libros novos

2010-11-19T19:30:00.000+01:00

Seica o final de ano esta sendo productivo a nivel de novos libros. Lamentablemente este ainda tardara un par de meses, e me temo que so poderemos "mirar as fotos", polo momento seica non teñen version inglesa.
http://xa.yimg.com/kq/groups/20591425/1336747792/name/GK_Amphibien_Mail%2Epdf

Novo libro sobre os anfibios de Portugal

2010-11-19T12:39:00.000+01:00

Recentemente saiu a venda un novo libro-guia fotografica sobre os anfibios de Portugal. O autor e Armando Caldas, podese mercar la web de Quercus.

Patrons de deseño na ra das veigas

2010-10-01T20:48:00.001+02:00

Levamos uns dias falando do nome comun do Discoglossus galganoi en galego, xa que hai varias opcions, sapiño pintoxo, sapiño pinto, ou ra das veigas. Realmente ainda que non sexa unha ra si que asemella, e os regos das veigas foron uns dos sitios donde mais doado era atopalos.
Alberto Rivero no seu blog, mostrounos a variacion que atopou no deseño nunha poboacion de Ourense, polo que tentei de recopilar as fotos dos exemplares que tiña perdidos polo disco duro.

Como curiosidade incluo unha foto dun dos maiores exemplares que vin na miña vida, un macho que mostraba os caracteres sexuais tipicos, callos nas mans, e o papo negro.

Patróns de coloración

2010-06-13T11:25:00.000+02:00

Estamos afeitos a atopar nas guias de herpetos as mellores fotos de cada especie, nas que o animal "posa", e teoricamente esas fotos son representativas do diseño habitual da especie.
Pero non sempre se corresponde coa realidade, xa que nalgunhas especies o patron e altamente variable, incluso dentro dunha misma poboación.
Un exemplo podería ser Hyla arborea, no que o patron habitual podería ser un verde intenso.

Pero na mesma poboación podemos atopar exemplares dun verde mais desvaido.

E xa podemos atopar exemplares cunha cor grisacea.

Ou incluso case parda.

Non chegamos ao caso da Hyla meridionalis, na que podense atopar exemplares de cor azul, pero existe unha alta variabilidade cromática nesta especie.

Comportamento de garda

2010-05-14T11:05:00.000+02:00

O comportamento de garda nos lacertidos consiste na formacion de "parellas", nas que o macho acompaña a femia, incluso bastante tempo despois da copula para garantir que a femia non se aparea con outro macho diferente.
Nestas semanas de bo tempo puiden observar este comportamento tanto en Podarcis bocagei.

Coma no lagarto das silveiras.

Xurden as novas vidas

2010-04-17T10:42:00.000+02:00

A semana pasada puden atopar o xermolo dunha nova xeracion de dinosaurios. Nalgunhas poboacions os neonatos non emerxen o final do vran, senon que permanecen agochados no niño ata que as choivas da primaveira permitenlles sair e chegar a auga.

Estes pequechos non son mais grandes que unha moeda dun euro, polo que corren moito perigo con calquer depredador de tamaño similar o seu, de feito hai pouco publicouse o ataque dunha barbantesa sobre un exemplar que se desprazara dende o niño cara a auga.

Na nosa terra o problema pode vir polas especies introducidas polo home, tanto no caso do vison coma no caso da perca negra, o seu tamaño fainos unha presa doada de capturar, e a sua cuncha ainda non serve como defensa.

Esperta a natureza pouco a pouco..

2010-03-19T11:20:00.000+01:00

A verdade e que a primaveira estase mostrando moi timida este ano, os cambios constantes de temperatura e choivas nons estan deixando ver a parte da nosa herpetofauna.
Sen contar as lagartixas galegas, capaces de asolearse en recunchos protexidos do vento, poucas novas temos do resto de reptiles. Nos poucos dias que o sol queceu un pouco por riba dos 15ºC algo de actividade detectouse, pero ainda non detectei ofidios nen os grandes lagartos.
Pouco a pouco os dinosaurios emerxen das profundidades..

Intento de predación sobre pintafontes verde

2010-03-06T14:40:00.001+01:00

Hoxe pola mañan, a uns 4ºC e cun vento bastante desagradable fixemos unha pateada pola serra do Suido. Non atopamos nada de actividade visible a primeira hora, salvo os restos dos desbroces e do paso da maquinaria polas chairas e turbeiras.

No medio do camiño atopamos un pintafontes verde que nun primeiro momento parecia estar frio, mais o problema e que sufrira un intento de depredación, que non chegara a mais, pero que lle causou grandes feridas no ventre que non pronosticaban un bo futuro. Preto do pintafontes atopamos pegadas de roedores que poderían ser os causantes dos danos.

O mais bonito da amizade e compartir..

2010-02-04T23:12:00.000+01:00

Cando comenza o climax reproductivo as veces podemos atopar moitas veces algunhas escenas nas que varios machos asexan a unha mesma femia. Un exemplo habitual e o dos sapos cunqueiros, nos que a femia vese apretada por ata unha ducia de machos, co risco de afogamento.

Ainda que tamen e posible atopar estes comportamentos noutras especies habitualmente mais timidas ou esquivas, como pode ser o caso da ra patilonga. Cecais e mais habitual do que pensamos, pero non temos moitos datos do comportamento desta especie.

Chega o frio, e mais desfeitas..

2010-01-08T18:45:00.000+01:00

Pois ben, coa ola de frio polar que se esta achegando, e que ainda non bateu moito polo sur costeiro, estanse producindo novas desfeitas na reproduccion dos anfibios. Temos un novo tipo de sorbete..

Problemas e desfeitas

2010-01-07T12:33:00.001+01:00

Pese a que o inicio do ciclo pode parecer moi interesante, e sen problemas, o certo e que a natureza e certamente cruel e podemos atopar casos variados que amosen que o que comete un erro pagao duramente.
No post anterior mostrabase unha parella de sapos en amplexus, cunha marcada diferencia de tamaño entre os dous. Pero nunha vista mais amplia podemos atopar a resposta, a femia perdeu unha pata traseira polo ataque da lontra, e por iso ese pequeno macho tivo opcions de facer o amplexus.

E tamen mostrabamos un extrano caso de unha femia a realizar a posta de ovos sen un macho, polo que parecia que quedara bloqueada. Como era de esperar, o futuro da femia foi moi negro, e non durou 24 horas..

E a pesares de que a xente se queixa de que choveu todo o mes, a percepcion no campo e moi diferente, a choiva ven en arreons, subindo e baixando o nivel rapidamente nun par de dias, o que causa perda das postas.

Xa veremos como remata o inverno pero o futuro antoxase negro.

O ciclo da vida

2010-01-03T11:45:00.001+01:00

Pois como xa dixen no post anterior, o ciclo da vida continua, probablemente mais cedo do que pon na bibliografia, pero as parellas de namorados ateigan as lagoas.

E pouco a pouco e posible presenciar o proceso de posta, ainda que nalguns casos atopamos comportamentos extranos.

Ainda que este e un tema para outro post.

Ano novo

2010-01-01T19:34:00.000+01:00

Para non desbotar a tradicion, hoxe sain un rato o campo, non coma eu quixera, porque os compromisos familiares non deixan moita marxe de tempo, pero aproveitei un par de horas de luz.
Pese a que ainda estamos en xaneiro o ciclo da vida xa esta en marcha, e non parece que se deteña.

DECEMBRO NAS RIBEIRAS 3

2009-12-27T18:09:00.001+01:00

Hoxe tentei de dar unha volta cedo, xa que a predicion para esta semana e de chuvia polo menos nos primeiros dias, e aproveitar para botar unha ollada con boa luz. O de dar unha volta cedo si, pero o da luz non, o dia estivo cuberto e con baixa tª, 3ºC cando cheguei.
Na zona da lagoa non se movia nada, so uns peregrinos esperando a que lles abrisen os bares en Orbenlle para tomar un cafe, o nivel de auga bastante alto, polo que si chove subira ainda mais do limite.
Mais arriba tampouco e que se movese moito a cousa, alomenos algun miñato pousado nun poste ou bandos de paseriformes bastante confiados.
Houbo que achegarse a auga para atopar restos das pantasmas das lagoas, sabes que estan por ali, pero poucas veces deixanse ver.

Na beira apareceron alguns restos das xornadas de pesca, algunhas mais dificiles de recoñecer, xa que case so restaba a cabeza, e outras practicamente intactas se devorar.

Tamben foi posible atopar sinais das desfeitas que producen as precipitacions torrenciais, que alteran o nivel da lagoa en mais de un metro en poucas horas, e que se traduce na desecacion das beiras.

Decembro nas ribeiras 2

2009-12-24T18:25:00.000+01:00

Onte aproveitei que outro compañeiro tiña ganas de sair a dar unha volta curta, porque non hai moitas horas de luz o sairen do traballo, e achegamosnos ata as Ribeiras a dar unha volta.
Aparte dun feixe de cogumelos para a cea, ainda estan as linguas de gato dispoñibles pese a estar a finais de ano, pouca cousa puidemos atopar. O frio limita bastante a actividade dos animais, pero ainda asi atopamos algunhas ras verdes (Pelophylax perezi) activas.

Pouca cousa mais atopamos, so os restos de unha desfeita, na que algun depredador destripou un sapo, deixando os restos das partes toxicas sen comer.

Decembro nas Ribeiras

2009-12-14T10:13:00.006+01:00

O pasado sabado andivo de visita pola costa Alberto, do blog Fauna Vertebrada de Ourense. Non era a mellor época para facer unha visita as Ribeiras, pero o tempo acompañou e puidemos dar unha volta como toma de contacto para datas posteriores.
Pese a estar a mediados de decmbro a temperatura ainda era boa, e puidemos ver voando bolboretas (Inachis io, Pararge aegeria) e libelulas (Sympetrum sp.)

Pouca actividade mais puidemos atopar na primeira parte do roteiro, ata chegar o principio do bosque de ribeira donde atopamos unhas ras verdes a tomar o sol nunhas rodeiras no medio do camiño.
O pasar a zona de Albelos atopamos a ribeira do rio pelada, seica chegaron ata aqui tamen as labores de "limpeza" que xa sufrimos noutros rios, sen moito sentido.
E cando chegamos a zona do camiño de Santiago atopamos os poucos reptiles doados de ver nestas datas, un feixe de lagartas a tomar o sol nun muro protexido do vento.

Pouco mais se pudo atopar nestas datas, despois de repoñer forzas malamente cun bocata botamos un ollo na lagoa, na que alavancos, charnecos, e unha femia de parrulo cristado aproveitaban a suba de nivel coas choivas.
Queda pendente para a primaveira unha visita con mellor tempo e mais cousas que ver.

Furtivos de altos voos

2009-12-11T13:25:00.000+01:00

Estes dias saiu na prensa a nova de que a Garda Civil interceptou un paquete con destino Pontevedra, cun feixe de serpes e lagartos procedentes da Arxentina.
Cando deron co destinatario atoparonlle nun alpendre mais animais procedentes de Mexico e outros paises.

Fotos La Voz de Galicia

Fotos La Voz de Galicia
O malo do tema non e so que non sexa a primeira vez que o home este dedicase a recibir paquetes do outro lado do charco, senon que debido a carencia de centros específicos os animais quedan en deposito na sua casa..
Agardamos ver cal e a resposta da administración neste problema.

Pouco a pouco..

2009-12-06T12:45:00.001+01:00

Ainda non son unha morea de individuos, pero pouco a pouco atopanse sinais de que o ciclo da vida escomenza de novo.

Primeiro atopanse os machos no agardo das femias, e pouco a pouco atopanse os amplexus.

E con un pouco de sorte atopamos algunha das posturas de esta especie, o que non e doado polo xeito que teñen de protexelas baixo pedras ou polas caidas. Neste caso a posta xa presenta mal aspecto polo arrastre da auga caida nos derradeiros dias.

Ainda habera que agardar ata atopar os cagados no regatos, xa que pasan os primeiros tempos da sua vida agochados nos restos da postura, e alonxados da corrente.

Chega o outono

2009-11-19T09:05:00.012+01:00

Pois iso, parece que chega o outono, ainda que un pouco indeciso, e tempada de cogumelos pero ainda fai calor, baixa a temperatura, volta a subir e chove a mares, pero logo sae o sol e subimos dos vinte grados.

Alomenos cos chuvias encheronse parte dos regatos que levaban en seco ata principios de novembro, o que non secou no veran seca agora..

E escomenzanse a atopar os primeiros individuos de patilonga "con ganas de troula", claramente gañan os machos en numero pero xa aparece algunha femia enchida de ovos.

E nos machos podemos atopar diferentes deseños de coloración e manchas, dende os que cas son laranxas

Ata aqueles que presentan o deseño de follas en descomposicion

E algun equilibrista arboricola que anda a facer equilibrios nas polas que tirou o vento.

Dentro de pouco escomenzara o baile de parellas, e con sorte atoparemos as posturas agochadas baixo pedras ou en covas do regato.

No norte do norte

2009-11-05T14:29:00.002+01:00

Cando un tira cara o norte atopase con problemas que mais o menos temos solucionados aqui. As diferencias entre ras patilongas e bermellas mais o menos son sinxelas de ver, alomenos cando un esta afeito, ainda que non sempre e doado, e menos se os exemplares son pequenos.

Pero cara o norte atopamos unha nova complicacion para os sureños, como diferenciar entre una ra bermella e unha ra dos pantanos. A simple vista poden parecer moi semellantes, salvo no caso de que atopemos un dos famosos machos azuis, que non foi o caso..

Rana temporaria

Rana arvalis

Anfibios, turbeiras e mais eolicos, non e boa cousa..

2009-10-15T12:37:00.000+02:00

A semana pasada fixemos unha visita a unha parcela de matorral atlantico preto do parque eolico da Serra do Cando. Ten pinta de que foi unha boa zona, non moi tocada polas pendentes que ten, ainda que dende que se fixo o parque eolico da a impresion de que aumentaron as pistas e as visitas a zona. Ainda asi e posible ter unha mezcolanza de especies atlanticas e mediterraneas. Os corriqueiros son dificiles de detectar polo dia, pero deben ser mais abondosos do que parece.

Tamben escomenzanse a atopar nas beiras das charcas e regatos os machos de patilonga cos callos nupciais na procura das femias, sen moito pudor. E as femias comenzan a estar gordiñas e a transparentarse a carga de ovos que pronto poñeran nunha zona oxisenada.

E tendo algo de sorte podese ver unha das pantasmas dos matorrales, un escancer, que se e dificil de visualizar nos herbazales, no medio dunha toxeira non hai quen lle siga o rastro.

Ainda quedan moitos segredos por descubrir nestes reductos pouco transformados, ainda que as concentracións, e a modificación de drenaxes esta cambiando a paisaxe a alta velocidade, e non a do AVE..

As areeiras da Limia

2009-10-13T21:06:00.002+02:00

Ben, graciñas o apoio de Alberto Rivero, e na compaña de Xose Ramon Reigada, puidemos visitar algunhas das areeiras da Limia na procura de herpetos varios. O tempo non acompañou moito, e lamentablemente o primeiro que atopamos foron os restos de varios xuvenis de cobra viperina (Natrix maura), recentemente atropelados polo escaso transito de vehiculos mentres estaban a procurar a calor da pista.

A verdade e que sorprendeunos atopar un par de exemplares case seguidos, ademais de un xuvenil de ra verde (Pelophylax perezi) xa convertido en calcamonia, e mais unha posible pintega (Salamandra salamandra) que ainda estamos tentando de resucitar o seu cadaver para confirmar a identidade da especie.

Dentro das baixas detectadas tamben apareceron exemplares de cangrexo vermello americano (Procambarus clarkii), moi abondoso en todalas areeiras, e que incluso atopamos un exemplar dulto a plena luz do dia desprazandose polo medio dunha pista chea de polvo, sen medo algun nen reparos.

Afortunadamente Xose Ramon deunos unha ledicia o atoparen outro xuvenil de N. maura, pero en perfecto estado e mostrando o display que lle da o nome a esta especie, e que tantos problemas lle crea o confundila o ser humano cunha serpe venenosa.

Esperamos repetir a visita e atopar parte de esas especies mediterraneas que non son doadas de atopar na nosa comunidade.

Bola de sapos

2008-02-19T14:05:00.003+01:00

Aqui e moito mais dificil de contar...

Kamasutra

2008-02-19T14:03:00.002+01:00

Na segunda rolda de postas atopamos esta posturiña do kamasutra anfibio, hai que tentar de contar cantos machos ten a femia..

2008-01-23T21:48:00.000+01:00

Atopamos restos parcialmente devorados, a meirande parte deles machos, presuntamente pola londra xa que "pela" as patas dos sapos.

2008-01-23T21:37:00.000+01:00

Pero coas chuvias e o ardor reproductivo tamen chegan os predadores e atopamos os restos da masacre..

Comenza outra etapa

2008-01-12T23:45:00.000+01:00

Por fin coas chuvias escomenza a actividade reproductora dos anfibios, que coa seca que levabamos estaban un pouco indecisos.

Roteiro o domingo polas Ribeiras

2007-11-22T18:35:00.000+01:00

2007-11-06T22:04:00.000+01:00

Segue a sorprender que na primeira semana de novembro non chova nada, o que provoca que mesmo os anfibios mais acostumados a seca, coma o sapo corriqueiro, permanezan agochados baixo pedras a espera de mellores tempos.

¿Cambio climatico?

2007-10-30T15:09:00.000+01:00

Cambio climatico ou non o certo e que andamos escasos de auga e cogumelos, mentras que e mais doado ver réptiles que non anfibios. Este Discoglossus estaba case teso por falla de humidade, 25º a finais de Octubre non e bo pra os anfibios...

2007-06-12T22:33:00.003+02:00

ainda que o tempo non se decide a deixar entrar no veran xa escomenzase a observar actividade de animais tipicamente mediterraneos

2007-04-14T20:50:00.000+02:00

O mesmo podemos decir dos sapoconchos, nalgunhas partes levan dous meses activos e noutras zonas ainda non teñen moi claro se teñen que sair ou se chove de novo.

2007-04-14T20:42:00.000+02:00

Nalgunhas partes de Galicia os sapos ainda estan en fase reproductora, o que aproveitan as londras para facer estas "luvas".

2007-04-14T20:33:00.000+02:00

Os sapoconchos riscados ainda seguen nun status no que non se pode precisar se as poboacions son autoctonas ou ben se proceden de exemplares ceibados de cautividade.

2007-04-08T22:26:00.000+02:00

Fermoso macho de Podarcis bocagei atopado sobre uns bloques de granito que pechaban unha finca en Orbenlle, Gandaras de Budiño.

2007-04-04T16:34:00.000+02:00

A pesares de que o tempo ainda non se da estabilizado xa fai mais dun mes que os sapoconchos levan activos.

2007-04-03T22:32:00.000+02:00

Aparecen os primeiros xuvenis de grandes lacertidos, neste caso un de L.lepida a piques de facer a muda.

Pintafontes melanicos

2007-04-02T17:16:00.000+02:00

As veces atopanse exemplares cos que un dubida se a foto precisa de flash ou ben se temos diante un morfotipo diferente os habituais. Este e o caso deste pintafonte no que ainda que se use flasho non mostra o debuxo caracteristico da especie.